Przedsmaczek naszej imponującej galerii

060.JPG 038.JPG 066.JPG 032.JPG 035.JPG 049.JPG 067.JPG 058.JPG 019.JPG 010.JPG
baner5.gif

Integracja Sensoryczna w przedszkolu.

Integracja Sensoryczna w przedszkolu.

Każdy z nas wie jak funkcjonują takie zmysły jak wzrok, słuch, węch i smak. Co się tyczy posiadania pozostałych trzech – zmysłu dotyku, równowagi i propriocepcji to niemalże nie zdajemy sobie sprawy.

ZMYSŁ DOTYKU – służy nam do odbioru i różnicowania wrażeń czuciowych z powierzchni skóry.

ZMYSŁ RÓWNOWAGI – pozwala nam na odczuwanie zmian w trakcie ruchu i siły grawitacji.

ZMYSŁ PROPRIOCEPCJI – ułatwia nam odczuwanie siebie np. ułożenie rąk i nóg w przestrzeni.

INTEGRACJA SENSORYCZNA to umiejętność gromadzenia przez mózg wrażeń ze wszystkich zmysłów, rozpoznawanie ich, przetwarzanie i integrowanie ze wcześniejszymi doświadczeniami w taki sposób, aby mogły być wykorzystane z jednoczesną prawidłową reakcją organizmu. Ogólnie mówiąc to nic innego jak proces celowej organizacji zmysłów.

Nazwa INTEGRACJA SENSORYCZNA została zaczerpnięta z j. angielskiego SENSORY INTEGRATION określana także w formie skrótu jako „SI”), a  twórczynią „SI”, a dokładnie ujmując rozwojem wiedzy na ten temat przypisuje się  dr. ANNE JEAN AYRES, która przez całe życie rozwijała teorię i praktykę w tej dziedzinie. Do Polski wiedza dotycząca „SI” dotarła dopiero w 1993 roku.

Wszelkie nieprawidłowości wynikające z wystąpienia specyficznych problemów w procesie przetwarzania informacji w mózgu nazwane są zaburzeniami integracji sensorycznej.

Od kilkunastu lat można zaobserwować stały wzrost rozpoznawania takich zaburzeń u dzieci w wieku przedszkolnym, a co za tym idzie – zwiększone zainteresowanie terapią SI. Rodzice obserwując swoje dzieci na co dzień mogą wychwycić takie nieprawidłowości już w pierwszych latach życia swoich pociech. Oczywiście należy pamiętać, że zaburzenia integracji sensorycznej nie są jedynie typowe dla wieku niemowlęcego i przedszkolnego. Dziecko, które nie zostanie objęte wczesną terapią może mieć problemy w okresie szkolnym, a nawet w dorosłości.

Kolejne okresy rozwoju człowieka mogą charakteryzować się różnymi dysfunkcjami SI.  Przedszkolak z zaburzoną interpretacją doznań sensorycznych ma problemy z zadaniami, które jego rówieśnikom nie sprawiają już żadnego kłopotu. Może odczuwać dyskomfort podczas codziennych zabaw w przedszkolu, które dla większości jego kolegów są absorbujące i przyjemne. W literaturze wyróżnia się trzy główne postaci zaburzeń dotyczące:

 

  • nadwrażliwości sensorycznej, związanej z silnym odczuwaniem wrażeń zmysłowych, nieadekwatnym do rzeczywistości;
  • podwrażliwości sensorycznej, która cechuje się poszukiwaniem ryzykownych wrażeń zmysłowych;
  • trudności w planowaniu ruchu i ich celowości, charakteryzująca się nadmierną niezdarnością.

 

Rodzice powinni zwrócić szczególną uwagę, gdy dziecko:

 

  • ma trudności z samodzielnym jedzeniem, ubieraniem się, korzystaniem z toalety;
  • preferuje mało zróżnicowaną dietę, odczuwa wstręt do niektórych pokarmów, jest nadwrażliwe na zapachy;
  • wkłada do buzi różne przedmioty, liże różne powierzchnie;
  • nie lubi być dotykane, przytulane, głaskane, ponieważ sprawia to mu ból, lub wręcz odwrotnie - nie czuje, np. gdy kładzie się mu rękę na ramieniu;
  • reaguje z przesadą bądź płaczem na hałas lub nie słyszy powtarzanych prostych komunikatów;
  • źle znosi przebywanie w zatłoczonych miejscach, nie lubi zakrywania oczu, boi się ciemności, często zastawia uszy;
  • nie lubi kolorować, rysować, jest mało sprawne manualnie, szybko się zniechęca;
  • nie potrafi stać na jednej nodze, przewraca się bez powodu, jest niezdarne i słabo skoordynowane ruchowo, nie lubi zabaw ruchowych, nie potrafi celnie rzucać i łapać piłki, biegać, skakać, schodząc po schodach dostawia jedną nogę do drugiej;
  • jest skłonne do zabaw dostarczających silnych wrażeń, nie boi się wysokości, wysoko huśta się na huśtawce, krześle, lubi kręcić się na karuzeli, wchodzić na krawędzie, gdy siedzi lub leży buja się i kołysze;
  • nie potrafi nawiązać kontaktu z rówieśnikami, jest nieśmiałe i zawstydzone, szybko się męczy zabawą;
  • przejawia wahania nastrojów, często wścieka się i jest agresywne;
  • naśladuje zachowanie innych, powtarza te same zachowania;
  • narusza przestrzeń prywatną innych dzieci, przepycha się między nimi, pokłada się na nich, nie zauważa przedmiotów stojących mu na drodze;
  • mówi niewyraźnie, używa uproszczeń, nie rozumie poleceń, ma wadę wymowy, powtarza po innych, nie rozumie i nie przestrzega zasad gier i zabaw;
  • nie dba o porządek i wygląd, chodzi po przedmiotach leżących na podłodze;
  • nie lubi się brudzić, reaguje płaczem i niechęcią na zabawy związane z kontaktem z substancjami o lepkiej konsystencji, rozbiera się gdy choć jedna kropla wody spadnie mu na ubranie.

 

Należy pamiętać, że wiele z tych objawów występuje pojedynczo u dzieci w wieku przedszkolnym. Jednak rodzice i nauczyciele zauważający występowanie kilku z tych objawów w nadmiernej ilości, mogą poradzić się terapeuty integracji sensorycznej, który przeprowadzi profesjonalną diagnozę. Następnie będzie mógł zaplanować terapię lub jeśli zajdzie taka          potrzeba – skierować dziecko do innego specjalisty. Warto podkreślić, że z problemów w zakresie integracji sensorycznej dzieci nie wyrosną. Te problemy będą „rosły” razem z nimi. Dlatego tak ważna jest wczesna interwencja, która wspiera system nerwowy, aby mógł on prawidłowo odbierać, interpretować i organizować napływające informacje zmysłowe. Jeśli dziecko ma problemy z obszaru integracji sensorycznej należy jak najszybciej skorzystać z profesjonalnej pomocy. Starsze dziecko, które utrwala niewłaściwe wzorce reagowania na bodźce jest narażone na wtórne problemy emocjonalne i behawioralne. Jego samoocena szybciej ulega zaniżeniu przyczyniając się do reakcji tzw. błędnego koła.


Opracowały: Magdalena Kamińska

Agnieszka Lewandowska

Justyna Łapkiewicz



Bibliografia:

  • Borkowska M., Wagh K., Integracja sensoryczna na co dzień, PZWL, Warszawa 2010, 2011.
  • Kaczmarek D. K., Dziecko z zaburzeniami integracji sensorycznej [w:] red. Szeplewicz G., Problemy wychowawcze w przedszkolu, RAABE, Warszawa 2012.
  • Maas V. F., Uczenie się przez zmysły. Wprowadzenie do teorii integracji sensorycznej, WSiP, Warszawa 1998.
  • Stańczyk M., Zaburzenia integracji sensorycznej u przedszkolaków, Bliżej przedszkola, 2014, nr 2.